قطعا برای شما هم پیش آمده است که فشار دوش حمام ناگهان کاهش پیدا می‌کند، پر کردن یک ظرف آب بیش از آنچه که باید طول می‌کشد و یا با باز شدن یک شیر، فشار آب در بخش دیگری از خانه افت می‌کند. این مشکل همیشه به فشار آب شهری مربوط نیست و ممکن است گرفتگی لوله، رسوب، خرابی شیرآلات یا حتی انتخاب نامناسب قطر لوله باعث آن شده باشد.

برای رفع چنین مشکلاتی ابتدا باید مشخص شود افت فشار در تمام ساختمان اتفاق می‌افتد یا فقط مربوط به یک شیر و یک بخش خاص از ساختمان است. در ادامه مهم‌ترین دلایل افت فشار آب در لوله‌کشی ساختمان را بررسی می‌کنیم و می‌گوییم برای هرکدام چه کاری می‌توان انجام داد.

علت افت فشار آب چیست؟

همانطور که بالاتر اشاره کردیم کم شدن فشار آب همیشه از یک نقطه مشخص شروع نمی‌شود. گاهی فقط یک شیر مشکل دارد و گاهی تمام ساختمان همزمان با افت فشار روبه‌رو می‌شود. همین تفاوت می‌تواند سرنخ خوبی برای پیدا کردن علت اصلی باشد.

چرا فشار آب فقط در یکی از شیرهای خانه کم شده است؟

اگر مشکل فقط در یک شیر دیده می‌شود، قبل از اینکه سراغ لوله‌کشی بروید همان شیر را بررسی کنید. رسوب گرفتن سرشیر، گرفتگی پرلاتور یا ایراد در مغزی شیر می‌تواند جریان آب را محدود کند.

در چنین شرایطی باز کردن و تمیز کردن سر شیر معمولا اولین کاری است که به ذهنمان می‌رسد و ارزش امتحان کردن را دارد. اگر بعد از این کار تغییری ایجاد نشد باید مسیر لوله و اتصالات همان بخش بررسی شود.

چرا با باز شدن چند شیر فشار آب افت می‌کند؟

وقتی فشار آب در حالت عادی خوب است اما با باز شدن شیر دوم ناگهان فشار آن افت می‌کند، ممکن است قطر لوله برای این حجم مصرفی ساختمان کافی نباشد. این مشکل بیشتر در مسیرهایی دیده می‌شود که چند مصرف‌کننده از یک انشعاب مشترک استفاده می‌کنند.

گرفتگی بخشی از لوله هم می‌تواند همین حالت را ایجاد کند. مسیر عبور آب تنگ می‌شود و تا زمانی که فقط یک شیر باز است مشکل چندان به چشم نمی‌آید اما با باز کردن سایر شیرها، افت فشار قابل لمس می‌شود.

چرا فشار آب در طبقات بالا کمتر است؟

هرچه ساختمان ارتفاع بیشتری داشته باشد، تامین فشار آب مناسب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در ساختمان‌های بلند معمولا طبقات پایین فشار آب قابل قبولی دارند اما طبقات بالا با افت فشار مواجه هستند. اگر این مشکل به تازگی پیش آمده است باید وضعیت پمپ، منبع تحت فشار و فشار ورودی ساختمان را بررسی کنید.

در ساختمان‌های مرتفع چندطبقه، نصب پمپ به تنهایی کافی نیست و تنظیم نبودن تجهیزات هم می‌تواند باعث شود فشار آب بین طبقات یکسان نباشد.

آیا رسوب و زنگ‌زدگی لوله باعث افت فشار می‌شود؟

بله. رسوب و خوردگی به مرور سطح داخلی لوله را محدود می‌کنند و فضای کمتری برای عبور آب باقی می‌ماند و در نتیجه فشار آب افت می‌کند. این اتفاق در لوله‌های فلزی قدیمی بیشتر دیده می‌شود. در چنین حالتی ممکن است فشار آب به تدریج طی چند سال کاهش پیدا کند.

اگر ساختمان قدیمی است و افت فشار در چند شیر به صورت همزمان دیده می‌شود، بررسی وضعیت داخلی لوله‌ها اهمیت زیادی دارد. در بعضی موارد شدت خوردگی به حدی است که تمیز کردن مسیر کافی نیست و بخشی از لوله‌کشی باید تعویض شود. اگر قرار است لوله فلزی فرسوده را با لوله جدید جایگزین کنید حتما انواع و قیمت لوله گالوانیزه را از نظر سایز، ضخامت و شرایط استفاده بررسی نمایید.

از کجا بفهمیم افت فشار آب به دلیل نشتی لوله است؟

افت فشار همراه با نم‌زدگی، صدای جریان آب در زمان بسته بودن شیرها یا افزایش غیرعادی مصرف آب می‌تواند نشانه وجود نشتی باشد. البته محل نشتی همیشه در همان نقطه‌ای نیست که رطوبت دیده می‌شود و آب ممکن است در مسیر دیوار یا کف خانه حرکت کرده باشد.

اگر چنین علائمی را مشاهده می‌کنید بهتر است قبل از تخریب، علت و محل نشتی را دقیق‌تر بررسی کنید. در مطلب دلیل نشتی لوله‌های آب فلزی نشانه‌ها و رایج‌ترین بخش‌هایی که ممکن است دچار نشتی شوند را توضیح داده‌ایم.

چه زمانی مشکل از فشار آب شهری یا پمپ است؟

اگر در تمام شیرهای ساختمان به صورت همزمان افت فشار را احساس می‌کنید، احتمال کمی وجود دارد که مشکل فقط مربوط به لوله‌کشی داخل واحد باشد و احتمالا مشکل به پمپ بازمی‌گردد. در این شرایط ابتدا باید فشار ورودی ساختمان و سپس عملکرد پمپ و منبع تحت فشار بررسی شود.

کاهش فشار آب شهری، خرابی پمپ یا تنظیم نبودن منبع، حتی با وجود لوله‌کشی سالم، می‌تواند باعث شود آب با فشار مناسبی به مصرف‌کنندگان نرسد.

برای رفع افت فشار آب چه کاری انجام دهیم؟

راه‌حلی که برای رفع افت فشار مطرح می‌شود کاملا به علت آن بستگی دارد. اگر مشکل فقط از یک شیر باشد، تمیز کردن سرشیر و بررسی مغزی می‌تواند مشکل را حل کند اما وقتی چند نقطه از ساختمان همزمان دچار افت فشار شده‌اند باید مسیر لوله‌کشی، پمپ و حتی نشتی احتمالی را بررسی کنید.

اگر داخل لوله‌های فلزی رسوب زیادی جمع شده است ممکن است رسوب‌زدایی مشکل را برطرف کند. اما در لوله‌هایی که خوردگی شدید دارند یا قطر داخلی آن‌ها به دلیل زنگ‌زدگی کم شده است بهتر است بخش آسیب‌دیده را تعویض کنید.

در محل اتصالات هم باید وضعیت زانو، بوشن و سه‌راهی‌ها بررسی شود. فرسودگی اتصالات علاوه بر نشتی می‌تواند جریان آب را کاهش دهد. در چنین شرایطی شاید بهتر باشد از اتصالات گالوانیزه نو و متناسب با سایز لوله استفاده کنید. اگر دغدغه هزینه را دارید باید بگوییم می‌توانید به جای استفاده از برندهایی مانند مک، از برندهایی استفاده کنید که قیمت پایین‌تری دارند. به طور مثال اتصالات چین از قیمت مناسبی برخوردارند.

در صورتی که مشکل از پمپ یا منبع تحت فشار باشد، قبل از تعویض تجهیزات باید تنظیمات و فشار آن‌ها بررسی شود. نصب پمپ قوی‌تر بدون پیدا کردن علت اصلی لزوما افت فشار را برطرف نمی‌کند و حتی ممکن است فشار بیشتری به لوله‌های فرسوده وارد کند.

جدول راهنمای تشخیص علت افت فشار آب

جمع‌بندی

افت فشار آب می‌تواند از یک گرفتگی ساده در سرشیر شروع شود یا به مشکلات جدی‌تری مثل رسوب داخل لوله، نشتی، خوردگی اتصالات و عملکرد نامناسب پمپ مربوط باشد. به همین دلیل بهتر است قبل از هر اقدامی تشخیص دهید مشکل فقط در یک نقطه دیده می‌شود یا تمام ساختمان را درگیر کرده است.

اگر افت فشار به لوله‌کشی و اتصالات مربوط باشد، پیدا کردن بخش آسیب‌دیده و تعمیر همان قسمت معمولا نتیجه بهتری از راه‌حل‌های موقت دارد. در مشکلات مربوط به پمپ و فشار ورودی هم بهتر است ابتدا علت اصلی بررسی شود و بعد درباره تعویض یا تقویت تجهیزات تصمیم بگیرید.